Eğitmen hakedişi nasıl hesaplanır? Ders başı, saatlik ve yüzde modelleri

Hakediş nedir?

Hakediş, eğitmenin bir dönem içinde verdiği derslerin parasal karşılığıdır. Kurslarda, sanat okullarında ve spor kulüplerinde eğitmenler çoğu zaman sabit maaşla değil, verdikleri ders kadar ücretle çalışır. Bu yüzden ay sonunda "kim kaç ders verdi, kime ne kadar ödenecek" sorusu her kurumun en çok zaman alan işlerinden biridir.

Hesap basit görünür ama ayrıntıda zorlaşır: iptal edilen dersler, telafiler, deneme dersleri, yarım kalan aylar ve farklı ders süreleri hesabı karıştırır. Kuralları baştan yazılı hale getirmek, ay sonu tartışmalarının çoğunu ortadan kaldırır.

Üç yaygın hesaplama modeli

Ders başı tutar

En anlaşılır modeldir. Eğitmen her işlenen ders için aynı tutarı alır. Örnek: ders başı 400 ₺ alan bir eğitmen ayda 52 ders işlediyse hakedişi 52 × 400 = 20.800 ₺ olur.

Zayıf yanı, ders sürelerini ayırt etmemesidir. 30 dakikalık bir ders ile 60 dakikalık bir ders aynı ücreti alıyorsa ya sürelere göre ayrı tutar tanımlamanız ya da saatlik modele geçmeniz gerekir.

Saatlik tutar

Ders süresi farklılık gösteriyorsa en adil yoldur. Örnek: saat ücreti 500 ₺ olan bir eğitmen ay içinde 20 tane 45 dakikalık ve 18 tane 60 dakikalık ders işlediyse toplam süre 15 + 18 = 33 saattir; hakedişi 33 × 500 = 16.500 ₺ olur.

Öğrenci ücretinin yüzdesi

Eğitmen, verdiği derslerden kurumun aldığı ücretin belli bir yüzdesini alır. Örnek: 6 öğrencili bir grup dersinde öğrenci başı ders ücreti 300 ₺ ise dersin geliri 1.800 ₺'dir; yüzde 40 ile eğitmene 720 ₺ yazılır.

Bu model eğitmeni grubu dolu tutmaya teşvik eder. Ama öğrenci indirimi, burs ya da ödenmeyen borç gibi durumların eğitmenin payını nasıl etkileyeceğini baştan konuşmak gerekir.

İptal, telafi ve deneme dersleri

Hakediş tartışmalarının çoğu işlenmeyen derslerden çıkar. Aşağıdaki durumlar için kuralınızı yazılı hale getirin:

• Öğrenci zamanında haber verip gelmezse: ders işlenmemiştir; çoğu kurum eğitmene ücret yazmaz, öğrenciye telafi hakkı verir.
• Öğrenci haber vermeden gelmezse: eğitmen o saati ayırmıştır. Birçok kurum bu dersi öğrenciden ücretlendirir ve eğitmene de hakediş yazar.
• Ders kurum ya da eğitmen kaynaklı iptal edilirse: genellikle hakediş yazılmaz; kurum isterse bu kuralı değiştirebilir.
• Telafi dersi: telafi işlendiğinde eğitmene normal ders gibi hakediş yazılır. Kaçırılan ders için ayrıca yazılmadığından emin olun, yoksa aynı ders iki kez ödenir.
• Deneme dersi: kurumların bir kısmı deneme derslerine ücret öder, bir kısmı ödemez. Hangisini seçtiğinizi eğitmenle baştan konuşun.

Ay sonu kontrol listesi

1. Ayın bütün derslerinin yoklaması girilmiş mi? Yoklaması eksik ders hakedişe yazılmamalı.
2. İptal edilen dersler doğru nedenle mi işaretlenmiş (öğrenci, kurum, eğitmen)?
3. Telafiler bir kez sayılmış mı?
4. Eğitmenin kendi tuttuğu liste ile kurumun kaydı aynı mı? Farkları ödemeden önce konuşun.
5. Ödeme yapılmadan önce bir yönetici hakedişi onayladı mı?
6. Ödenen tutar gider olarak kasaya ya da bankaya işlendi mi?

Sık sorulanlar

Eğitmen hakedişi maaştan farklı mıdır?

Evet. Maaş, ders sayısından bağımsız sabit bir ücrettir. Hakediş ise eğitmenin dönem içinde fiilen işlediği ders ya da saat kadar hesaplanır. Bazı kurumlar ikisini birleştirir: sabit bir taban ücret ve üstüne ders başı hakediş.

Telafi dersi için eğitmene ayrıca ücret ödenir mi?

Telafi dersi işlendiğinde eğitmene normal ders gibi hakediş yazılır. Önemli olan, kaçırılan ilk ders için hakediş yazılmamış olmasıdır; böylece aynı ders iki kez ödenmez.

Hangi hakediş modeli daha adil?

Ders süreleri farklıysa saatlik model, grup derslerinde geliri paylaşmak istiyorsanız yüzde modeli, süreler birbirine yakınsa ders başı model en sade ve anlaşılır olanıdır. Eğitmene göre farklı model de uygulanabilir.

Sezar'da hakediş nasıl çalışır?

Sezar'da yoklama alınan her ders eğitmenin hakedişine kendiliğinden yazılır. Kurum varsayılan kural olarak ders başı tutar, saatlik tutar ya da öğrenci ücretinin yüzdesini seçer; her eğitmene ayrı kural da verilebilir. Kurum kaynaklı iptallerde ve deneme derslerinde hakediş yazılıp yazılmayacağı ayarlardan belirlenir. Dönem hakedişi ödenmeden önce yönetici onayından geçebilir; eğitmen de kendi hakediş dökümünü panelinde görür.